İğfal kabiliyeti, sahte bir belgenin ilk bakışta gerçek bir belge izlenimi uyandırıp uyandırmadığını, yani aldatma niteliği taşıyıp taşımadığını ifade eder. Belge sahteciliğine ilişkin dosyalarda sıkça gündeme gelen bu kavramın hukuki nitelendirmesi yargı merciine aittir.
Teknik inceleme, bu değerlendirmeye esas olabilecek gözlemleri ortaya koyar: Belgenin boyut, kâğıt, baskı, renk ve yerleşim bakımından aslına ne ölçüde benzediği; hangi farklılıkların çıplak gözle fark edilebildiği ve hangilerinin ancak büyütme veya özel ışık altında saptanabildiği raporda ayrı ayrı belirtilir.
Kapsam
- Resmî belgelerde (kimlik, diploma, tapu vb.) aslına benzerlik değerlendirmesi
- Kıymetli evrak ve ticari belgelerde biçim ve güvenlik unsuru karşılaştırması
- Çıplak gözle fark edilebilen ve cihazla saptanabilen farklılıkların ayrımı
- Fotokopi ve çıktı yoluyla oluşturulmuş belgelerin görünüş özellikleri
İnceleme Yöntemi
- Belgenin aynı türdeki gerçek örnek belgelerle yan yana karşılaştırılması
- Ölçü, renk, yazı tipi ve yerleşim özelliklerinin değerlendirilmesi
- Güvenlik unsurlarının beyaz, UV ve IR ışık altında incelenmesi
- Bulguların “çıplak gözle” ve “cihazla” görülebilenler olarak ayrı ayrı belgelenmesi
Gerekli Materyal
- İncelenecek belgenin aslı
- Aynı türde, aynı kurumdan düzenlenmiş gerçek örnek belgeler
- İncelemeden beklenen sorunun yazılı olarak belirtilmesi
Hazırlanan rapor, CMK 67/6 veya HMK 293 kapsamında dosyaya sunulabilir. Raporun değerlendirilmesi yargı merciinin takdirindedir.